English

ಯೋಜನೆಗಳು

ನನ್ನ ಆಸಕ್ತಿಯ ಯೋಜನೆಗಳು

ನಾನು ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ವಿವಿಧ ಯೋಜನೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹ.

ಶಾಸ್ತ್ರ - ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಲಿತ ಡರ್ಟ್ ಬೈಕ್

ಶಸ್ತ್ರ - ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಲಿತ ಕೆಸರು ಬೈಕ್ - ಮಾರ್ಚ್ 2026

JSSATE-Bಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ನಮ್ಮ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿ, ಆರಂಭದಿಂದಲೇ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಲಿತ ಕೆಸರು ಬೈಕ್ ಅನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದೆವು. ಈ ಯೋಜನೆಯು JSS ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ EV ಶ್ರೇಷ್ಠತಾ ಕೇಂದ್ರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರೂ ಹಾಗೂ ಯೋಜನೆಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರೂ ಆದ ಡಾ. ಮನೋಹರ್ ಬಿ. ಎಸ್ ಅವರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನೀಡಿದ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳ ಕುರಿತ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಣತಿಗಾಗಿ ನಾನು ಅವರಿಗೆ ಹೃತ್ಪೂರ್ವಕ ಧನ್ಯವಾದಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ-ವೋಲ್ಟೇಜ್ ತಂತಿಜಾಲ (Wiring Harness) ಮತ್ತು CAN-BUS ಸಂವಹನದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನನ್ನದಾಗಿತ್ತು. ನಾನು ಕಡಿಮೆ-ವೋಲ್ಟೇಜ್ ತಂತಿಜಾಲದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ರೂಪಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಬೈಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿದೆ. ಚಾಲಕರಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು, ದೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಘಟಕಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ರಿಲೇಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವುದು ಹಾಗೂ CAN ಸಂವಹನಕ್ಕಾಗಿ Arduino ಸಂಕೇತಕ್ರಮವನ್ನೂ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದೆ. ಡ್ಯಾಶ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಇತರ ಘಟಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುವುದು, ಮೋಟಾರ್ ನಿಯಂತ್ರಕದ ಸಂಕೇತಕ್ರಮ ರೂಪಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಕರಿಸಿದೆ. ನಾವು Accelerated Systems ಸಂಸ್ಥೆಯ BAC2000 ನಿಯಂತ್ರಕ (Motor Controller) ಮತ್ತು Elecnovo ಸಂಸ್ಥೆಯ 2 kW BLDC/PMSM ಮೋಟಾರ್ ಬಳಸಿದೆವು. ಮೋಟಾರ್‌ನ ನಿಗದಿತ ಟಾರ್ಕ್ 4 Nm ಮತ್ತು ನಿಗದಿತ ವೇಗ 4820 RPM ಆಗಿತ್ತು. ಹೆಚ್ಚಿನ-ವೋಲ್ಟೇಜ್ ತಂತಿಗಳು, CAN ತಂತಿಗಳಿಗೆ ಬಹಳ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ವ್ಯತ್ಯಯ ಉಂಟಾಗಿ CAN ಸಂವಹನದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದೆವು.

HackRF One ಮತ್ತು RTL-SDR

OFDM ಮತ್ತು QAM ಅನುಕರಣ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026

ನಾವು ನಾಲ್ವರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ತಂಡವಾಗಿ GNU Radio ಬಳಸಿ OFDM ಮತ್ತು QAM ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಸರಳ ಅನುಕರಣೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡೆವು. ಜೊತೆಗೆ, Software Defined Radio ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು OFDM ಮತ್ತು QAM ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದೆವು. HackRF One SDR ಬಳಸಿ QAM ಮತ್ತು ನಂತರ OFDM ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಕೇತೀಕರಿಸಿದ ಪಠ್ಯ ಕಡತವನ್ನು (Text file) ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿದೆವು ಮತ್ತು RTL-SDR ಬಳಸಿ ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದೆವು. ಪ್ರಸಾರಕ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಕಾರಕಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗೊಳಿಸಲು ಕಡತಕ್ಕೆ ಒಂದು ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಭಾಗವನ್ನು ರಚಿಸಿ ಬಳಸಿದೆವು. ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ದತ್ತಾಂಶದ ಸಮಗ್ರತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು CRC32 ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನೂ ಬಳಸಿದೆವು. ಇದರಿಂದ ಮೂಲಭೂತ ದೋಷ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನೂ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. HackRF One ಮೂಲಕ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲು Raspberry Pi 5 ಬಳಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದೆವು. ಆದರೆ ಅದರ ಕಡಿಮೆ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಕಷ್ಟು ತಂಪಾಗಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಅದು ನಿಧಾನಗೊಂಡು ಕೆಲವು ದತ್ತಾಂಶ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ಗಳ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ನಮ್ಮ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ, Raspberry Pi ಮೂಲಕ ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂತೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯುಳ್ಳ ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆವು.

BSNL VoIP ಜಾಲತಾಣದ ಚಿತ್ರ

BSNL ಫೈಬರ್ VoIP ಗಾಗಿ ಸಾಫ್ಟ್‌ಫೋನ್ ಅಳವಡಿಕೆ - ಜನವರಿ 2026

BSNLನ FTTH ಅಂತರ್ಜಾಲ ಸಂಪರ್ಕ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದೊಳಗಿನ ಉಚಿತ ಸ್ಥಿರ ದೂರವಾಣಿ ಕರೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಆದರೆ ಭೌತಿಕ ದೂರವಾಣಿ ಸಾಧನದ ಬದಲಿಗೆ ಸಾಫ್ಟ್‌ಫೋನ್ ಬಳಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಹಾಯಗಾರರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಕುರಿತು ಕೆಲವು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಗಳು ಲಭ್ಯವಿದ್ದರೂ, ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ತಂತ್ರಾಂಶ ಮತ್ತು ಯಂತ್ರಾಂಶ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕಾರಣ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಉಚಿತ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ನಾನು ಸುಮಾರು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ BSNLನ ಹಿಂಬದಿಯ ಸರ್ವರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕುರಿತು ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದೆ. ಜನವರಿ 2026ರಲ್ಲಿ, ಗಣಕಯಂತ್ರ ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ಒಳಬರುವ ಹಾಗೂ ಹೊರಹೋಗುವ ಎರಡೂ ರೀತಿಯ ಕರೆಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಿದೆ. ಸ್ಥಿರ ದೂರವಾಣಿ ಆಧಾರಿತ VoIP ಬದಲಿಗೆ BSNL ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ “BSNL Wings” ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ನನ್ನ ವಿಧಾನವು ಯಾವುದೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೆಚ್ಚವಿಲ್ಲದೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒದಗಿಸಲಾದ ಸ್ಥಿರ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನೇ ಸಾಫ್ಟ್‌ಫೋನ್ ಮೂಲಕ ಬಳಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. BSNLನ ಜಾಲದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಥಿರ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಪರ್ಕದಂತೆಯೇ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಳಕೆದಾರರಿಗಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಹಂತಗಳು, ಜಾಲ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು SIP ಸ್ಥಾಪನೆಯ ವಿವರಗಳನ್ನು ನನ್ನ ವಿಸ್ತೃತ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಬೇಕು. BSNLನ ಅಂತಿಮ ಬಳಕೆದಾರ ನೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿರುವಂತೆ, ಇದನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಳಸಬಾರದು.

ಸಾಫ್ಟ್‌ಫೋನ್ ಅಳವಡಿಕೆಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯನ್ನು ಓದಿ

ಯೋಜನೆಯ ಹೊರಾಂಗಣ ಘಟಕ

ಏಕಫಲಕ ಗಣಕಯಂತ್ರ ಆಧಾರಿತ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಬಾಗಿಲು ಬೀಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆ - ಜೂನ್ 2023

ನನ್ನ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನವೇ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅವು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ಬಹಳ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತು. ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ (Artificial Intelligence) ಬಳಕೆ ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ, ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಾಗಿಲು ಬೀಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ನಾನು ಬಯಸಿದೆ. ಹೊರಗಿನಿಂದ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಬಳಕೆದಾರರು ಒಂದು ಗುಪ್ತ ಸಂಖ್ಯೆ ನಮೂದಿಸಬೇಕು ಅಥವಾ ಜಾಲವೀಕ್ಷಕದ (Browser) ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಗುರುತನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಬಾಗಿಲಿನ ಬೀಗ ತೆರೆಯುವಂತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಂಕೇತಕ್ರಮವನ್ನು ರಚಿಸಲು ನಾನು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ನನ್ನ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದು ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆಯಿಲ್ಲದೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು. ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ಬರೆಯುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, RFID ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಂಕೇತಕ್ರಮವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಹಳೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ್ದೇನೆ. ಹಿಂದಿನ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ನಿಯಂತ್ರಕವನ್ನು (Micro controller) ಬಳಸಿದ್ದರೆ, ಈಗ ಎರಡು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಈ ಬಾರಿ ಎರಡು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳ ನಡುವೆ ಸಂವಹನ ನಡೆಸಲು CAN ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಹಿಂದಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿದಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ದತ್ತಾಂಶದ ಪ್ರಸರಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯತ್ಯಸ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ಹೊಸ ಸಂಕೇತಕ್ರಮ, ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ನವೀಕರಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತೇನೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿರುವುದು ಹೊರಾಂಗಣ ಘಟಕವಾಗಿದೆ. ಒಳಾಂಗಣ ಘಟಕದ ನಿರ್ಮಾಣ ಇನ್ನೂ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ನನ್ನ GitLab ಪುಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡಿ -> GitLab

16x2 LCD ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನ

ಸೂಕ್ಷ್ಮ ನಿಯಂತ್ರಕ (Micro controller) ವಿಲ್ಲದೆ 16x2 LCD ಸಂಪರ್ಕ - ಮೇ 2022

ನಾನು 16x2 LCD ಪ್ರದರ್ಶನ ಘಟಕವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅದರ ಎಲ್ಲಾ 8 ದತ್ತಾಂಶ ಒಳಹರಿವುಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸ್ವಿಚ್‌ಗಳಿಗೆ ಕೆಳಹಂತ ತರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದೆ. ನಂತರ ಸೂಚನೆಗಳು/ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ವಿಚ್‌ಗೆ ಮತ್ತು Enable ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಒತ್ತುಗುಂಡಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿದೆ. ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಬಳಸಲು ಮೊದಲು ಸ್ವಿಚ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾರಂಭಿಕರಣದ ದ್ವಿಮಾನ ಸಂಕೇತವನ್ನು (Binary code) ನಮೂದಿಸಿ ನಂತರ Enter ಒತ್ತಬೇಕು. ಆಮೇಲೆ ಕರ್ಸರ್‌ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಸ್ವಿಚ್ ಅನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ ಸೂಚನೆಗಳು ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ದತ್ತಾಂಶ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕು. ಆನಂತರ ASCII ಮಾನದಂಡದ ದ್ವಿಮಾನ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ನಮೂದಿಸಬಹುದು. 16x2 LCD ಪ್ರದರ್ಶನವು ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ನಾನು ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು YouTubeನಲ್ಲಿರುವ The 8-Bit Guy ಅವರ ವೀಡಿಯೊಗಳಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡೆ. ನಾನು ನನ್ನ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನವೇ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ದತ್ತಾಂಶ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜನರು ದ್ವಿಮಾನ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನಮೂದಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹಳೆಯ ಗಣಕಯಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ಸಂಕೇತಕ್ರಮ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಲಿತೆ.